Polska posiada ponad 30 aktywnych terminali intermodalnych, które obsługują połączenia z portami w Azji, Europie Zachodniej oraz z zapleczem przemysłowym kraju. To przez Baltic Hub w Gdańsku, Małaszewicze czy Sławków przejeżdżają pociągi kontenerowe kursujące w relacji Chiny–UE, a porty w Gdyni i Gdańsku przyjmują największe statki oceaniczne zawijające na Bałtyk. Dla firm realizujących import i eksport wybór właściwego terminala oznacza krótszą trasę, mniej operacji przeładunkowych i lepsze planowanie dostaw. Które obiekty rzeczywiście mają największe możliwości operacyjne i jak z nich korzystać, aby usprawnić przewozy? Sprawdź szczegóły poniżej!
Spis treści:
- Czym jest terminal intermodalny?
- Jakie są największe terminale przeładunkowe w Polsce?
2.1. Baltic Hub w Gdańsku
2.2. Gdynia Container Terminal BCT i GCT
2.3. Euroterminal Sławków
2.4. Terminal Małaszewicze
2.5. CLIP Intermodal w Kutnie
2.6. Metrans w Gądkach koło Poznania
2.7. Terminal Poznań Franowo - Jak korzystać z terminali intermodalnych?
3.1. Zlecenie transportu
3.2. Awizacja
3.3. Dokumentacja
3.4. Przeładunek - Jakie są zalety korzystania z terminali transportowych?
- FAQ
Czym jest terminal intermodalny?
Najprościej mówiąc, terminal transportowy tego typu to wyspecjalizowany obiekt przystosowany do obsługi jednostek ładunkowych przemieszczanych różnymi gałęziami transportu. Jego zadaniem jest umożliwienie zmiany jednego środka transportu na inny bez przeładowywania towarów z wnętrza kontenera czy naczepy. W praktyce oznacza to sprawne przeniesienie jednostki z wagonu na ciężarówkę lub ze statku na skład kolejowy.
Intermodalny terminal przeładunkowy posiada odpowiednią infrastrukturę – suwnice bramowe, reach stackery, place manewrowe oraz strefy składowania jednostek transportowych. To właśnie ona pozwala na szybkie operacje manipulacyjne oraz bezpieczne przyjęcie kontenera. Obiekty tego typu obsługują w szczególności kontenery, nadwozia wymienne i naczepy siodłowe. Ich znaczenie rośnie wraz z rozwojem transportu intermodalnego, który stanowi odpowiedź na rosnące potrzeby sektorów gospodarki związane z eksportem i importem.
Jakie są największe terminale przeładunkowe w Polsce?
W kraju funkcjonuje ponad 30–40 aktywnych obiektów tego rodzaju. Najwięcej terminali intermodalnych znajduje się w pobliżu dużych aglomeracji oraz portów. Można je podzielić na terminale morskie oraz lądowe. Poniżej przedstawiamy wybrane przykłady, które odgrywają istotną rolę w krajowym i międzynarodowym łańcuchu transportowym.
Baltic Hub w Gdańsku
Obiekt zlokalizowany w Porcie Północnym w Gdańsku funkcjonuje jako główny węzeł kontenerowy w tej części Europy. Terminal dysponuje głębokowodnym nabrzeżem, które pozwala na obsługę największych statków oceanicznych o pojemności przekraczającej 20 000 TEU. Kilka stanowisk cumowniczych oraz suwnice typu STS zapewniają wysoką wydajność operacyjną i szybkie obroty jednostek.
Znaczną część ruchu stanowią bezpośrednie połączenia oceaniczne z Azji, bez konieczności przeładunku w portach zachodnioeuropejskich. To skraca trasę dostaw do krajów Europy Środkowo-Wschodniej i ogranicza liczbę operacji pośrednich. Baltic Hub posiada rozbudowane zaplecze kolejowe, z kilkoma torami o długości umożliwiającej obsługę pełnych składów intermodalnych. Roczne przeładunki liczone są w milionach TEU, a inwestycje w kolejne nabrzeża i place składowe zwiększają jego możliwości przeładunkowe.
Gdynia Container Terminal BCT i GCT
W Porcie Gdynia działają dwa duże podmioty – Baltic Container Terminal oraz Gdynia Container Terminal. Każdy z nich dysponuje własnym nabrzeżem, suwnicami nabrzeżowymi oraz placami do składowania kontenerów. Parametry techniczne pozwalają na obsługę statków oceanicznych i jednostek feederowych kursujących po Bałtyku.
Terminale w Gdyni są istotne dla obsługi ładunków drobnicowych skonteneryzowanych oraz dla przemysłu spożywczego i chemicznego. Istnieje możliwość podłączania kontenerów chłodniczych do stałego zasilania, co ma znaczenie przy eksporcie żywności. Infrastruktura kolejowa umożliwia bezpośredni wyjazd pociągów do centralnej i południowej Polski, a także do Czech i Słowacji.
Euroterminal Sławków
Euroterminal w Sławkowie położony jest na końcowym odcinku Linii Hutniczej Szerokotorowej. To jedyne miejsce w Polsce, w którym tor o rozstawie 1520 mm sięga tak daleko na zachód. Umożliwia to bezpośredni wjazd wagonów ze Wschodu bez konieczności zmiany wózków na granicy.
Na terenie obiektu odbywa się przeładunek kontenerów, ładunków masowych oraz towarów ponadgabarytowych. Terminal posiada place składowe, bocznice kolejowe i zaplecze magazynowe. Jego rola wzrosła wraz z rozwojem połączeń kolejowych między Chinami a Europą, szczególnie w relacjach realizowanych przez Kazachstan i Ukrainę. Lokalizacja w województwie śląskim sprzyja obsłudze przemysłu ciężkiego i sektora metalurgicznego.
Terminal Małaszewicze
Rejon Małaszewicz obejmuje kilka terminali funkcjonujących w ramach kompleksu przeładunkowego przy granicy z Białorusią. To jeden z największych punktów styku systemu kolejowego Unii Europejskiej z siecią 1520 mm. Codziennie obsługiwane są tam pociągi kontenerowe kursujące w relacjach Chiny–Polska–Europa Zachodnia.
Rozbudowana infrastruktura torowa, nowoczesne urządzenia przeładunkowe oraz zaplecze celne umożliwiają obsługę dużej liczby pociągów każdego dnia. Prowadzone projekty modernizacyjne zwiększą przepustowość i usprawnią obsługę składów, wzmacniając pozycję terminala na mapie europejskich szlaków kolejowych. Małaszewicze pełnią ważną funkcję w tranzycie towarów przemysłowych i elektronicznych, stanowiąc jeden z głównych punktów wymiany handlowej między Azją a Unią Europejską.
CLIP Intermodal w Kutnie
Terminal w Kutnie jest jednym z największych obiektów śródlądowych w Europie Środkowej. Posiada kilkanaście torów przeładunkowych oraz rozległe place operacyjne. Jego centralne położenie pozwala na efektywne rozdzielanie ładunków pomiędzy porty morskie a odbiorców w kraju.
Obiekt obsługuje regularne połączenia kolejowe do Gdańska, Gdyni, Hamburga czy Rotterdamu. Na terenie terminala funkcjonują również magazyny wysokiego składowania oraz strefy dedykowane usługom logistycznym. To punkt, z którego ładunki trafiają z kolei bezpośrednio do sieci transportu drogowego w promieniu kilkuset kilometrów.
Metrans w Gądkach koło Poznania
Terminal Metrans w Gądkach należy do międzynarodowej sieci terminali kontenerowych obsługiwanych przez operatora działającego w Czechach, na Słowacji, Węgrzech i w Niemczech. Jego infrastruktura umożliwia obsługę długich pociągów kontenerowych oraz sprawną wymianę jednostek między wagonami a samochodami ciężarowymi. Położenie w pobliżu autostrady A2 sprzyja dystrybucji w kierunku Niemiec.
Obiekt realizuje regularne połączenia z portami w Hamburgu, Bremerhaven i Rotterdamie. Terminal stanowi zaplecze dla producentów z Wielkopolski oraz firm prowadzących handel z rynkami Europy Zachodniej.
Terminal Poznań Franowo
Franowo to jeden z ważniejszych węzłów przeładunkowych zarządzanych przez PKP Cargo. Terminal dysponuje bocznicami kolejowymi oraz urządzeniami do obsługi kontenerów i nadwozi wymiennych. Lokalizacja w obrębie dużej aglomeracji przemysłowej ułatwia współpracę z zakładami produkcyjnymi regionu.
Obiekt obsługuje zarówno ruch krajowy, jak i międzynarodowy. Integracja z siecią kolejową umożliwia kierowanie ładunków do portów morskich oraz w głąb Europy. Franowo wspiera przedsiębiorstwa z branży spożywczej, chemicznej i budowlanej, które wymagają stałych i powtarzalnych połączeń transportowych.
Jak korzystać z terminali intermodalnych?
Proces obsługi ładunku w takim obiekcie jest ściśle określony i obejmuje współpracę spedytora, armatora lub przewoźnika kolejowego oraz operatora terminala. Procedury są podobne, niezależnie od tego, czy kontener przypływa statkiem, przyjeżdża pociągiem czy ciężarówką. Każdy etap wpływa na tempo realizacji działań logistycznych oraz ciągłość dostaw.
Zlecenie transportu
Organizacja przewozu rozpoczyna się od ustalenia trasy oraz wyboru głównej gałęzi transportu – morskiej albo kolejowej. W przypadku importu kontener może przypłynąć do portu, a następnie zostać skierowany pociągiem do terminala lądowego. Przy eksporcie schemat bywa odwrotny. Firma spedycyjna koordynuje cały łańcuch, uwzględniając także dowóz drogowy na pierwszym i ostatnim odcinku.
Awizacja
Wcześniejsze zgłoszenie wjazdu pojazdu lub planowanego odbioru kontenera jest standardem zarówno w portach, jak i w terminalach śródlądowych. System awizacji określa przedział czasowy oraz dane jednostki ładunkowej. Ogranicza to kolejki i usprawnia pracę placów operacyjnych.
Dokumentacja
Każda operacja wymaga przygotowania dokumentów przewozowych właściwych dla danej relacji – w transporcie drogowym CMR, w kolejowym list CIM, a w morskim konosament. Dane muszą być zgodne z numerem kontenera, wagą brutto oraz rodzajem ładunku. Braki formalne skutkują wstrzymaniem wydania lub przyjęcia jednostki.
Przeładunek
Po dopełnieniu formalności operator wykonuje operację przeniesienia kontenera między statkiem, wagonem i naczepą. W portach wykorzystuje się suwnice nabrzeżowe, w terminalach lądowych suwnice bramowe lub reach stackery. Całość odbywa się bez ingerencji w zawartość, a towar pozostaje w tej samej jednostce transportowej przez cały etap zmiany środka przewozu.
Jakie są zalety korzystania z terminali transportowych?
Transport intermodalny przynosi szereg wymiernych korzyści, wśród których można wskazać:
- efektywną obsługę jednostek intermodalnych – ograniczenie liczby operacji manipulacyjnych i sprawniejszy obrót kontenerów;
- redukcję kosztów przewozu towarów poprzez wykorzystanie transportu kolejowego lub morskiego na długich trasach;
- skrócenie czasu dostaw dzięki sprawnej obsłudze pociągów kontenerowych oraz statków liniowych;
- możliwość ominięcia ograniczeń drogowych, gdy główny odcinek realizowany jest koleją lub drogą morską;
- większe bezpieczeństwo ładunków w zamkniętych jednostkach transportowych, ograniczające ryzyko kradzieży i ingerencji.
Z tego powodu terminale transportowe stanowią stały element nowoczesnego łańcucha dostaw.
FAQ:
1. Jakie są najważniejsze terminale transportowe w Polsce?
Do najważniejszych obiektów należą Baltic Hub w Gdańsku, terminale w Porcie Gdynia, Małaszewicze, Euroterminal Sławków i CLIP w Kutnie. Obsługują one zarówno import, jak i eksport oraz tranzyt między Azją a Europą Zachodnią.
2. Jakie są typy terminali przeładunkowych?
Wyróżnia się terminale morskie zlokalizowane w portach, terminale lądowe w głębi kraju oraz wyspecjalizowane terminale kolejowe obsługujące pociągi kontenerowe. Część z nich pełni funkcję hubów granicznych, inne wspierają dystrybucję regionalną.
3. Jak wygląda transport intermodalny w Polsce?
Model ten polega na przewozie ładunku w jednej jednostce, najczęściej kontenerze, przy wykorzystaniu co najmniej dwóch gałęzi transportu. W praktyce najczęściej kontener przypływa do portu, następnie trafia pociągiem do terminala śródlądowego i dalej ciężarówką do odbiorcy.
